Sukanthi: /* வெளி இணைப்புகள் */

2025-07-04T12:09:55Z

வெளி இணைப்புகள்

← பழைய திருத்தம்		12:09, 4 சூலை 2025 இல் நிலவும் திருத்தம்
வரிசை 251:		வரிசை 251:

	==வெளி இணைப்புகள்==		==வெளி இணைப்புகள்==

	{{wikivoyage\|Erbil}}
	* [http://hawler.gov.krd/ku/ Hawler Governorate] {{Webarchive\|url=https://web.archive.org/web/20150401011526/http://hawler.gov.krd/ku/ \|date=2015-04-01 }}		* [http://hawler.gov.krd/ku/ Hawler Governorate] {{Webarchive\|url=https://web.archive.org/web/20150401011526/http://hawler.gov.krd/ku/ \|date=2015-04-01 }}
	* [http://www.ierbil.com/ Erbil] {{Webarchive\|url=https://web.archive.org/web/20121028193449/http://www.ierbil.com/ \|date=2012-10-28 }} – Portal for international visitors		* [http://www.ierbil.com/ Erbil] {{Webarchive\|url=https://web.archive.org/web/20121028193449/http://www.ierbil.com/ \|date=2012-10-28 }} – Portal for international visitors

imported>AntonBot: clean up

2024-04-07T19:51:39Z

clean up

புதிய பக்கம்

{{Infobox settlement
|official_name = அர்பில்
|other_name = எர்பில்
|native_name = ھەولێر
|nickname بغداد
|settlement_type = 
|motto =
|image_skyline =Erbil Montage 2014.png
|imagesize =
|image_caption =அர்பில் நகர்புரம், பழைய மினார், முபாரக் பென் அகமதுவின் சிலை மற்றும் அர்பில் அரண்மனை
|image_flag =
|flag_size =
|image_seal =
|seal_size =
|image_shield =
|shield_size =
|city_logo =
|citylogo_size =
|image_map =
|mapsize =
|map_caption =
|image_map1 =
|mapsize1 =
|map_caption1 =
|pushpin_map = Iraq
|pushpin_label_position = 
|pushpin_map_caption = Erbil in Iraq
|pushpin_mapsize =
|subdivision_type = நாடு
|subdivision_name = {{flag|Iraq}}
|subdivision_type1 = பகுதி
|subdivision_name1 = {{flag|Kurdistan}}
|subdivision_type2 = மாகாணம்
|subdivision_name2 = [[அர்பில் மாகாணம்]]
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|government_type =
|leader_title = ஆளுநர்
|leader_name = நவ்சாட் கட்டி
|established_title =
|established_date =
|established_title2 = 
|established_date2 =
|area_magnitude =
|unit_pref = 
|area_footnotes =
|area_total_km2 =
|area_land_km2 =
|area_water_km2 =
|area_total_sq_mi =
|area_land_sq_mi =
|area_water_sq_mi =
|area_water_percent =
|area_urban_km2 =
|area_urban_sq_mi =
|area_metro_km2 =
|area_metro_sq_mi =
|population_as_of = 2013 கணக்கெடுப்பு
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total = 1.5 மில்லியன்
|population_density_km2 =
|population_density_sq_mi =
|population_metro =
|population_density_metro_km2 =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban =
|population_density_urban_km2 =
|population_density_urban_sq_mi =
|latd=36 |latm=11 |lats=28 |latNS=N
|longd=44 |longm=0 |longs=33 |longEW=E
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_type = type:city_region:IQ
|elevation_footnotes = 
|elevation_m = 420
|elevation_ft =
|postal_code_type = 
|postal_code =
|area_code =
|timezone = [[UTC+03:00|UTC+3]]
|utc_offset =
|timezone_DST = not observed
|blank_name =
|blank_info =
|blank1_name =
|blank1_info =
|website =
}}
'''அர்பில்''' அல்லது '''எர்பில்''' ('''Erbil''', also known as '''Hewler''') ({{Lang-ku| Hewlêr}}, {{lang-ckb|ھەولێر|lit = }}; {{lang-ar|أربيل}} ''Arbīl'') என்பது [[ஈராக்கிய குர்திஸ்தான்|ஈராக்கிய குர்திஸ்தானின்]] தலைநகரமாகும். [[பகுதாது]]விற்கு வடமேற்காக இது அமைந்துள்ளது. 2011இன் மதிப்பீட்டின் அடிப்படையில் தற்கால [[ஈராக்]] நாட்டின் [[மேல் மெசொப்பொத்தேமியா]]வில் உள்ள அர்பில் நகரத்தின் மொத்த [[மக்கள்தொகை]] 1.61 மில்லியன் ஆகும்.<ref>{{Cite web|url = http://cosit.gov.iq/AAS13/population/pop%2812%29.htm|title = Ministry of Planning|date = |accessdate = |website = |publisher = |last = |first = }}</ref> மக்கள் தொடர்ந்து வாழும் பண்டைய நகரங்களில் ஒன்றாக அர்பில் நகரம் விளங்குகிறது. பண்டைய அர்பில் நகரத்தில் மனிதக் குடியிருப்புகள் கிமு 5,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்னரே தோன்றியது.<ref name="Novice">{{cite journal|last=Novice|first1=Karel|title=Research of the Arbil Citadel, Iraq, First Season|journal=Památky Archaeological|date=2008|issue=XCIX|pages=259–302}}</ref>

அர்பில் நகரத்தின் மையத்தில் பண்டைய அரண்மனை உள்ளது. [[சுமேரியா]]வின் [[மூன்றாவது ஊர் வம்சம்|மூன்றாவது ஊர் வம்ச]] மன்னர் ''சுல்க்கி'' என்பவர் (கிமு 2094 – கிமு 2047) இந்நகரத்தைப் பற்றி குறித்துள்ளார். இந்நகரத்தைப் பின்னர் [[பழைய அசிரியப் பேரரசு|பழைய அசிரியப் பேரரசினர்]] (கிமு 2025 -–கிமு 1378) கைப்பற்றினர்.<ref name=villard>{{harvnb|Villard|2001}}</ref><ref name='Hamblin'>{{Cite book|last=Hamblin|first=William J.|authorlink=William J. Hamblin|title=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC|publisher=[[Routledge]]|year=2006|page=111|url=https://books.google.com/books?id=en9tzr1-VM4C|isbn=0-415-25589-9}}</ref>

கிமு 21-ஆம் நூற்றாண்டிலிருந்து, கிமு 7-ஆம் நூற்றாண்டின் இறுதி வரை, [[பண்டைய அசிரியா|அசிரியப் பேரரசின்]] முக்கிய நகரமாக அர்பில் நகரம் இருந்தது. அசிரிய வரலாற்றுப் பதிவேடுகளின் படி, கிமு எழாம் நூற்றாண்டில் இறுதியில் இந்நகரத்தை குடியன்கள் கைப்பற்றி ஆண்டனர். குடியன்களுக்குப் பின்னர் கிமு எட்டாம் நூற்றாண்டின் துவக்கத்தில் இந்நகரம் [[புது பாபிலோனியப் பேரரசு|புது பாபிலோனியப் பேரரசின்]] (கிமு 626 - 539) கீழ் சென்றது. பின்னர் அர்பில் நகரம் [[மீடியாப் பேரரசு]], [[அகாமனிசியப் பேரரசு]], கிரேக்கப் பேரரசு, [[செலூக்கியப் பேரரசு]], [[பார்த்தியப் பேரரசு]], [[உரோமைப் பேரரசு]], [[சாசானியப் பேரரசு]]களின் கீழ் இருந்தது. கிபி எழாம் நூற்றாண்டு முதல் இசுலாமிய மதம் தோன்றி வளர்ந்த போது, [[உமையா கலீபகம்|உமையா கலீபகத்தின்]] கீழ் சென்றது. பின்னர் [[செல்யூக் பேரரசு]] (1037–1194) மற்றும் துருக்கிய [[உதுமானியப் பேரரசு|உதுமானியப் பேரரசின்]] (1299–1922) கீழ் சென்றது.<ref>Georges Roux – Ancient Iraq</ref>

[[பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்கள்|பண்டைய அண்மை கிழக்கு நகரத்]] [[தொல்லியல் மேடு]]களில் கண்டெடுத்த [[தொல்பொருள்|தொல் பொருட்கள்]] அர்பில் நகர அருங்காட்சியகத்தில் காட்சிக்கு உள்ளது. சூலை 2014-இல் அர்பில் நகரத்து பண்டைய அரண்மனையை [[உலகப் பாரம்பரியக் களம்|உலகப் பாரம்பரியக் களங்களில்]] ஒன்றாக [[யுனெஸ்கோ]] நிறுவனம் அறிவித்துள்ளது.

[[ஈராக்கிய குர்திஸ்தான்]] தலைமையிடமான அர்பில் நகரத்தில் [[குர்து மக்கள்]], [[அசிரிய மக்கள்]], இராக்கிய துருக்கியர்கள், இராக்கிய அரபுகள், [[யாசிதி]] மக்கள் மற்றும் ஆர்மீனியர்கள் வாழ்கின்றனர். மேலும் [[சன்னி இசுலாம்|சன்னி முஸ்லீம்கள்]], [[சியா இசுலாம்|சியா முஸ்லீம்கள்]], கிறித்தவர்கள், யாசிதிகள் வாழ்கின்றனர்.

அன்பு, காதல், அழகு, செழிப்பு, போர் மற்றும் வீரத்திற்கு அடையாளமான சுமேரியக் கடவுளான [[இஷ்தர்]] பெண் தேவதையின் வழிபாட்டு மையமாக அர்பில் நகரம் விளங்கியது.<ref>[https://www.britannica.com/topic/Ishtar-Mesopotamian-goddess Ishtar, MESOPOTAMIAN GODDESS]</ref> தற்போது [[குர்து மக்கள்]] இந்நகரத்தை ''Hewlêr'' என்று அழைக்கின்றனர்.

==வரலாறு ==
[[File:Citadel of Hewlêr (Erbil), Iraqi Kurdistan.jpg|thumbnail|அர்பில் அரண்மனை, [[குர்திஸ்தான்]], [[ஈராக்]]]]
[[File:Chaldean Catholic Cathedral of Saint Joseph 2005 (Ankawa, Erbil, Iraq).jpg|thumbnail|சால்டியர் கிறித்தவ தேவாலயம், அர்பில்]]

===பண்டைய வரலாறு===
[[சுமேரியா]]வின் வடக்கில் [[மேல் மெசொப்பொத்தேமியா]]வில் அமைந்த அர்பில் நகரத்தைப் பற்றிய குறிப்புகள், [[எப்லா இராச்சியம்|எப்லா இராச்சியத்தின்]] வரலாற்றுக் குறிப்புகள் [[ஆப்பெழுத்து|ஆப்பெழுத்தில்]] எழுதப்பட்ட [[களிமண் பலகை]]கள் மூலம் அறியப் படுகிறது. அர்பில் நகரம் [[அக்காடியப் பேரரசு|அக்காடியப் பேரரசின்]] (கிமு 2335 – 2154) கீழ் இருந்தது. கிமு 2150-இல் குடியன்கள் அர்பில் நகரத்தை கைப்பற்றினர்.<ref>[http://www.erbilcitadel.org/arbil/index.php?option=com_k2&view=itemlist&layout=category&task=category&id=116&Itemid=696 Timeline] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140814010854/http://www.erbilcitadel.org/arbil/index.php?option=com_k2&view=itemlist&layout=category&task=category&id=116&Itemid=696 |date=14 August 2014 }}</ref>[[ஊர் (மெசொப்பொத்தேமியா)|ஊரின்]] [[முதல் பாபிலோனியப் பேரரசு|முதல் பாபிலோனியப் பேரரசர்]] '''அமர் - சின்''' என்வர் அர்பில் நகரத்தை கிமு 1975-இல் அழித்தார்.

கிமு 2050-இல் [[பழைய அசிரியப் பேரரசு|பழைய அசிரியப் பேரரசிலும்]] (கிமு 1975–1750), [[மத்திய அசிரியப் பேரரசு]] (கிமு 1392 – கிமு 9340) மற்றும் [[புது அசிரியப் பேரரசு]] (கிமு 935–605) வரை அசிரியாவின் ஒருங்கிணைந்த பகுதியாக அர்பில் நகரம் இருந்தது. கிமு 612-519-இல் அசிரிய மற்றும் பாபிலோனியப் பேரரசுகளின் வீழ்ச்சிக்குப் பின்னர் அர்பில் நகரம் பாரசீகத்தின் [[அகாமனிசியப் பேரரசு]], [[பார்த்தியப் பேரரசு]], [[செலூக்கியப் பேரரசு]], [[உரோமைப் பேரரசு]] மற்றும் [[சாசானியப் பேரரசு]]கள் ஆண்டது.<ref>[https://www.britannica.com/place/Arbil Erbil ANCIENT CITY, IRAQ]</ref>

கிபி 636-க்கு பின்னர் இசுலாமிய எழுச்சியால் அர்பில் நகரம் [[உமையா கலீபகம்|உமையா கலீபகத்தின்]] கீழ் சென்றது. பின்னர் [[அப்பாசியக் கலீபகம்|அப்பாசியக் கலீபகத்தின்]] கீழ் சென்றது. அர்பில் நகரத்து [[குர்து மக்கள்|குர்து இன]] [[அய்யூப்பிய வம்சம்|அய்யூப்பிய வம்சத்தினர்]] கிபி 1174 முதல் 1254 முடிய அர்பில் நகரத்தை தலைநகராகக் கொண்டு [[மெசொப்பொத்தேமியா]]வைக் கைப்பற்றி ஆண்டார்.<ref>V. Minorsky. Studies in Caucasian History III, Prehistory of Saladin. Cambridge University Press. 208 pp. 1953.</ref> பின்னர் 1922 வரை [[உதுமானியப் பேரரசு|உதுமானியப் பேரரசின்]] கீழ் அர்பில் நகரம் இருந்தது. 1237-இல் மங்கோலியர்கள் மத்திய கிழக்கு பகுதியை ஆக்கிரமித்து அர்பில் நகரத்தை சூறையாடினர்.

1397-இல் தைமூரின் படைகள் அர்பில் நகரத்தை கைப்பற்றி சூறையாடினார்.<ref>[[Edwin Munsell Bliss]], ''Turkey and the Armenian Atrocities'', (Chicago 1896) p. 153</ref> அர்பில் நகரம் முதல் உலகப் போர் முடியும் வரை 400 ஆண்டுகள் துருக்கியின் [[உதுமானியப் பேரரசு|உதுமானியப் பேரரசின்]] ஒரு பகுதியாக விளங்கியது. பின்னர் அர்பில் நகரம் பிரித்தானியாவின் காலனியாதிக்கத்தில் இருந்தது.

===நவீன வரலாறு===
3அக்டோபர் 1932-இல் [[ஈராக்]] நாடு பிரித்தானியாவிடமிருந்து விடுதலைப் பெற்றது. [[பாக்தாத்]] மற்றும் [[மோசுல்]] நகரங்களுக்கிடையே அர்பில் நகரம் வணிக மையமாக விளங்கியது. தற்போதைய [[ஈராக்]] நாட்டின் வடக்கில் அமைந்த [[ஈராக்கிய குர்திஸ்தான்]] தன்னாட்சி பிரதேசத்தின் தலைமையிடமாக உள்ள அர்பில் நகரத்தில் இசுலாமிய [[குர்து மக்கள்]] பெரும்பான்மையினராகவும், அரேபியர்கள், [[அசிரிய மக்கள்]], [[யாசிதி]] மக்கள், கிறித்துவ ஆர்மீனியர்கள் சிறுபான்மையினராகவும் உள்ளனர்.
== காலநிலை ==
{{Weather box
|metric first = Yes
|single line = Yes
|location = அர்பில்
|Jan record high C=20
|Feb record high C=27
|Mar record high C=30
|Apr record high C=34
|May record high C=42
|Jun record high C=44
|Jul record high C=48
|Aug record high C=49
|Sep record high C=45
|Oct record high C=39
|Nov record high C=31
|Dec record high C=24

|Jan high C = 12.4
|Feb high C = 14.2
|Mar high C = 18.1
|Apr high C = 24
|May high C = 31.5
|Jun high C = 38.1
|Jul high C = 42
|Aug high C = 41.9
|Sep high C = 37.9
|Oct high C = 30.7
|Nov high C = 21.2
|Dec high C = 14.4

|Jan mean C=7.4
|Feb mean C=8.9
|Mar mean C=12.4
|Apr mean C=17.5
|May mean C=24.1
|Jun mean C=29.7
|Jul mean C=33.4
|Aug mean C=33.1
|Sep mean C=29
|Oct mean C=22.6
|Nov mean C=15
|Dec mean C=9.1

|Jan low C = 2.4
|Feb low C = 3.6
|Mar low C = 6.7
|Apr low C = 11.1
|May low C = 16.7
|Jun low C = 21.4
|Jul low C = 24.9
|Aug low C = 24.4
|Sep low C = 20.1
|Oct low C = 14.5
|Nov low C = 8.9
|Dec low C = 3.9

|Jan record low C=-4
|Feb record low C=-6
|Mar record low C=-1
|Apr record low C=3
|May record low C=6
|Jun record low C=10
|Jul record low C=13
|Aug record low C=17
|Sep record low C=11
|Oct record low C=4
|Nov record low C=-2
|Dec record low C=-2

|precipitation colour=green
|Jan precipitation mm=111
|Feb precipitation mm=97
|Mar precipitation mm=89
|Apr precipitation mm=69
|May precipitation mm=26
|Jun precipitation mm=0
|Jul precipitation mm=0
|Aug precipitation mm=0
|Sep precipitation mm=0
|Oct precipitation mm=12
|Nov precipitation mm=56
|Dec precipitation mm=80

|Jan precipitation days=9
|Feb precipitation days=9
|Mar precipitation days=10
|Apr precipitation days=9
|May precipitation days=4
|Jun precipitation days=1
|Jul precipitation days=
|Aug precipitation days=
|Sep precipitation days=1
|Oct precipitation days=3
|Nov precipitation days=6
|Dec precipitation days=10

|Jan snow days=1
|Feb snow days=0
|Mar snow days=
|Apr snow days=0
|May snow days=0
|Jun snow days=0
|Jul snow days=0
|Aug snow days=0
|Sep snow days=0
|Oct snow days=0
|Nov snow days=0
|Dec snow days=

|Jan humidity=74.5
|Feb humidity=70
|Mar humidity=65
|Apr humidity=58.5
|May humidity=41.5
|Jun humidity=28.5
|Jul humidity=25
|Aug humidity=27.5
|Sep humidity=30.5
|Oct humidity=43.5
|Nov humidity=60.5
|Dec humidity=75.5

|source 1= ''Climate-Data.org'',<ref name="Climate-Data.org">{{cite web|title=Climate: Arbil - Climate graph, Temperature graph, Climate table|url=http://en.climate-data.org/location/4976/|publisher=Climate-Data.org|accessdate=13 August 2013}}</ref> ''My Forecast'' for records, humidity, snow and precipitation days<ref>{{cite web| url=http://www.myforecast.com/bin/climate.m?city=66293&metric=true | title=Irbil, Iraq Climate | publisher=My Forecast |accessdate=14 July 2013}}</ref>

|source 2= ''What's the Weather Like.org'',<ref>{{cite web|title=Erbil climate info|url=http://www.whatstheweatherlike.org/iraq/erbil.htm|publisher=What's the Weather Like.org|accessdate=14 July 2013}}</ref> ''Erbilia''<ref>{{cite web|title=Erbil Weather Forecast and Climate Information|url=http://www.erbilia.com/erbil-info/weather/|publisher=Erbilia|accessdate=14 July 2013|archive-date=9 ஜூலை 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130709000508/http://www.erbilia.com/erbil-info/weather/|url-status=}}</ref>}}
==இதனையும் காண்க==
* [[பண்டைய அண்மை கிழக்கின் நகரங்கள்]]
* [[மெசொப்பொத்தேமியா]]
* [[மேல் மெசொப்பொத்தேமியா]]

==மேற்கோள்கள்==
{{Reflist}}

==வெளி இணைப்புகள்==
{{wikivoyage|Erbil}}
* [http://hawler.gov.krd/ku/ Hawler Governorate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150401011526/http://hawler.gov.krd/ku/ |date=2015-04-01 }}
* [http://www.ierbil.com/ Erbil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121028193449/http://www.ierbil.com/ |date=2012-10-28 }} – Portal for international visitors
* [http://www.livius.org/ap-ark/arbela/arbela.html Livius.org: Arbela]
* [http://www.erbilia.com/ Erbil Information Guide]
* [https://web.archive.org/web/20150223182930/http://studentreader.com/hawler-erbil/ Hawler/Erbil visitor's guide]
* [http://phototravels.smrkovsky.name/erbil Erbil seen through camera lens]

{{பண்டைய மெசொப்பொத்தேமியா}}

[[பகுப்பு:ஈராக்கிய நகரங்கள்]]
[[பகுப்பு:பண்டைய நகரங்கள்]]
[[பகுப்பு:பண்டைய வரலாறு]]
[[பகுப்பு:ஈராக்கின் தொல்லியற்களங்கள்]]

அர்பில் - திருத்த வரலாறு

Sukanthi: /* வெளி இணைப்புகள் */

imported>AntonBot: clean up