imported>InternetArchiveBot: Bluelink 1 book for விக்கிப்பீடியா:மெய்யறிதன்மை (20260523sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot

2026-05-23T22:21:28Z

Bluelink 1 book for விக்கிப்பீடியா:மெய்யறிதன்மை (20260523sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot

புதிய பக்கம்

[[File:Khamsa.jpg|upright|thumb|[[தூனிசியா]]வில் ஒரு வாகனத்தில் தொங்கவைக்க்ப்பட்டுள்ள ஹம்ச முத்திரை.]]
'''பாத்திமாவின் கை''' என்று அழைக்கப்படும் '''ஹம்சம்''' ('''''hamsa'''''),<ref name="Zennerp284">Zenner, 1988, [https://books.google.com/books?id=xsaQeU2UFpMC&pg=PA284 p. 284].</ref><ref name="WI">World Institute for Advanced Phenomenological Research and Learning (Belmont, Estados Unidos), 1991, [https://books.google.com/books?id=PWPMfF-pzLQC&pg=PA219 p. 219].</ref><ref name="Drazinp268">Drazin, 2009, [https://books.google.com/books?id=PerLtdiAKx0C&pg=PA268 p. 268].</ref><ref name="González-Wippler1991">{{cite book |last=González-Wippler |first=Migene |url=https://books.google.com/books?id=wYd-HKmn8jUC&pg=173 |title=The Complete Book of Amulets & Talismans |publisher=Llewellyn Publications |year=1991 |isbn=978-0-87542-287-9 |location=St. Paul, MN |page=173}}</ref> என்பது வட ஆப்பிரிக்கா மற்றும் [[மத்திய கிழக்கு]] முழுவதும் பிரபலமான ஒரு உள்ளங்கை வடிவ தாயத்து ஆகும். மேலும் இது பொதுவாக நகைகள் மற்றும் சுவர் அலங்காரங்களில் பயன்படுத்தப்படுகிறது.<ref name="Bernasekp12">Bernasek et al., 2008, [https://books.google.com/books?id=584VAQAAIAAJ&q=khamsa+%22middle+east%22+%22north+africa%22 p. 12].</ref><ref name="Sonbolp355">Sonbol, 2005, [https://books.google.com/books?id=uUe8tBUvwE4C&dq=%22hand+of+fatima%22+evil+eye&pg=PA355 pp. 355–359].</ref> வரலாறு நெடுகிலும் பல காலகட்டங்களில் பாதுகாப்பின் சின்னமாக அங்கீகரிக்கப்பட்டுப் பயன்படுத்தப்பட்ட, திறந்த கையைச் சித்தரிக்கும் ஹம்சம், [[கண்ணூறு|கண்ணூறுக்கு]] எதிராகப் பாதுகாப்பை வழங்கும் என்று நம்பப்படுகிறது.

== பெயர்க்காரணம் ==
இதன் பொதுவான பெயர் 'ஹம்சம்' ([[அரபு மொழி|அரபியில்]] 'ஐந்து') ஆகும், மக்ரெபியில் 'ஹம்சா' அல்லது ஹிம்சம்' என்றும் மாற்று வடிவங்களில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. <ref name="brill2">{{Cite book |last=von Kemnitz |first=Eva-Maria |url=https://brill.com/display/book/9789004526235/BP000015.xml?language=en |title=The Hand of Fatima: The Khamsa in the Arab-Islamic World |publisher=Brill |year=2022 |series=Handbook of Oriental Studies. Section 1: The Near and Middle East, vol. 170 |language=en |chapter=Chapter 2: The Symbolism of the Hand}}</ref> பிரெஞ்சு காலனித்துவ வட ஆபிரிக்காவில், ஐரோப்பியர்கள் "பாத்திமாவின் கை" என்ற பெயரைப் பிரபலப்படுத்தினர்.<ref name="brill62">{{cite book |last=von Kemnitz |first=Eva-Maria |url=https://brill.com/display/book/9789004526235/BP000019.xml?language=en |title=The Hand of Fatima: The Khamsa in the Arab-Islamic World |publisher=Brill |year=2022 |series=Handbook of Oriental Studies. Section 1: The Near and Middle East, vol. 170 |language=en |chapter=Chapter 6: Protective Power: The Khamsa in the Military Context |quote=In addition, the colonists called it "la main de Fatma".}}</ref>-இது ஒரு காலனித்துவ புனைப்பெயர், பூர்வீக அரபு சொல் அல்ல; காலனித்துவ கால பிரெஞ்சு மொழியில், "பாத்மா" என்பது ஒரு முஸ்லிம் அல்லது அரபு பெண்ணைக் குறிக்கிறது.<ref name="brill6">{{Cite book |last=von Kemnitz |first=Eva-Maria |url=https://brill.com/display/book/9789004526235/BP000019.xml?language=en |title=The Hand of Fatima: The Khamsa in the Arab-Islamic World |publisher=Brill |year=2022 |series=Handbook of Oriental Studies. Section 1: The Near and Middle East, vol. 170 |language=en |chapter=Chapter 6: Protective Power: The Khamsa in the Military Context |quote=In addition, the colonists called it "la main de Fatma".}}</ref>{{Efn|ஐந்து விரல்களை ஐந்து தூண்களுடன் தொடர்புபடுத்தும், அல்லது தாயத்தை பாத்திமாவுடன் உள்ளார்ந்தமாக அடையாளப்படுத்தும் பிரபலமான விளக்கங்கள், அந்தச் சின்னத்தின் அசல் அர்த்தங்கள் அல்ல, மாறாகப் பிற்காலத்தில் சேர்க்கப்பட்டவையே ஆகும்.<ref>{{cite book |last=von Kemnitz |first=Eva-Maria |title=The Hand of Fatima: The Khamsa in the Arab-Islamic World |series=Handbook of Oriental Studies. Section 1: The Near and Middle East, vol. 170 |publisher=Brill |year=2022 |chapter=Chapter 8: The Hand Symbol in Shi'i contexts |url=https://brill.com/display/book/9789004526235/BP000021.xml?language=en |quote=The hand symbol does not represent the Five Pillars of Islam. |language=en}}</ref>}}<ref>{{Cite web|url=https://www.dictionnaire-academie.fr/article/A9F0286|title=fatma|website=Dictionnaire de l'Académie française (9th ed.)|language=fr|access-date=2025-10-18|quote=Dans le français des Européens d'Afrique du Nord, au temps de la colonisation, femme musulmane et, spécialement, employée de maison indigène.}}</ref> யூத பயன்பாட்டில் இது செபார்டி-[[மிஸ்ராகி யூதர்கள்|மிஸ்ராகி]] சூழல்களில் "[[மரியாள் (இயேசுவின் தாய்)|மரியாளின்]] கை" என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அல்லது சில நேரங்களில் ''ஹமாஷ்'' ([[எபிரேயம்|எபிரேயத்தில்]] "ஐந்து") எனப்படுகிறது.{{Sfn|Sabar|2010b}}<ref>{{Cite journal|last=Afshar|first=Amir H.|year=2013|title=The Hand in Art: Hamsa Hand|url=https://www.jhandsurg.org/article/S0363-5023(12)01799-6/fulltext|journal=Journal of Hand Surgery|language=en|volume=38|issue=12|pages=2444–2445|quote=The hamsa hand is also known as khamsa (5 in Arabic), hamesh (5 in Hebrew), hamesh hand, and chamsa.}}</ref> [[லெவண்ட்]] கிறிஸ்தவர்களிடையே இது "மரியாவின் கை" என்று அழைக்கப்படுகிறது.<ref>{{Cite book |last=Trumbull |first=H. Clay |url=https://archive.org/details/thresholdcovenan00trum |title=The Threshold Covenant |publisher=Charles Scribner's Sons |year=1896 |page=77 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Kopel|first=Jonathan|year=2021|title=The Eye of Providence and the Hamsa in medicine|url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8865327/|journal=Journal of Community Hospital Internal Medicine Perspectives|language=en|volume=11|issue=1|pages=115–117|pmc=8865327}}</ref> பெர்பர் மொழிகளில், "அஃபஸ்" என்ற சொல், ஹம்ஸாவைப் போன்ற ஒரு அலங்கார மையக்கருத்தைக் குறிக்கிறது. இதன் பொருள் "கை" என்பதாகும்.<ref>{{cite encyclopedia|last=Camps-Fabrer|first=Henriette|title=Afus (motif décoratif)|encyclopedia=Encyclopédie berbère|volume=2|date=1985|article=A83|pages=224–227|url=https://journals.openedition.org/encyclopedieberbere/896|doi=10.4000/encyclopedieberbere.896|language=fr|quote=The term afus is used in Greater Kabylia for a very specific type of pendants... But the term Afus is not used in the Aurès, in the M'zab, or in Morocco or Tunisia, where the Arabic name khamsa prevails / Le terme ''{{transl|ber|afus}}'' est donné en Grande Kabylie à un type bien précis de pendeloques... Mais le terme ''{{transl|ber|Afus}}'' n'est employé ni dans l'Aurès, ni au M'zab, ni au Maroc ou en Tunisie où prévaut l'appellation arabe de ''{{transl|ar|khamsa}}''.}}</ref>

== வரலாறு ==

=== தோற்றம் ===
[[படிமம்:Tophet_Carthage.5.jpg|thumb|265x265px|கார்த்தேஜைச் சேர்ந்த, டின்னிட் மற்றும் பால் ஹம்மோனுக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்ட ஒரு பூனிக் கல்தூண்; அதில் திறந்த நிலையில் செதுக்கப்பட்ட வலது கை, அத்துடன் டின்னிட்டின் சின்னம், அதற்கு மேலே பால் ஹம்மோனின் சின்னம், காடுசியஸ் மற்றும் கடற்படைச் சின்னங்கள் ஆகியவை உள்ளன.]]
சில சமயங்களில் தீய சக்திகளை விரட்டுவதாகப் பொருள் கொள்ளப்படும் திறந்த கைச் சின்னங்கள், பண்டைய அண்மைக் கிழக்கில் பரவலாகக் காணப்படுகின்றன. அண்மைக் கிழக்கில் கைச் சின்னம் மிகவும் பொதுவானது என்றும், சில விளக்கங்களின்படி, அது பாதுகாப்புச் சின்னமான 'ஹம்சா'வின் முன்னோடியாகக் கருதப்படலாம் என்றும் வெர்வென் குறிப்பிடுகிறார். ஒரு கட்டிடத்திற்குள் தீமை அல்லது நோய் நுழைவதைத் தடுப்பதற்காக, மெசபடோமியாவிலும் பாபிலோனிலும் பண்டைய மெசபடோமிய பெண் கடவுளான [[இஷ்தர்|இஷ்தரின்]] கையைப் பிரதிநிதித்துவப்படுத்தும் தாயத்துக்கள் பயன்படுத்தப்பட்டன என்றும் வான் கெம்னிட்ஸ் குறிப்பிடுகிறார்.<ref>{{cite book |author=Eva-Maria von Kemnitz |title=The Hand of Fatima: The Khamsa in the Arab-Islamic World |publisher=Brill |year=2023 |series=Handbook of Oriental Studies. Section 1: The Near and Middle East |volume=170 |language=en |chapter=Chapter 2: The Symbolism of the Hand |quote=Amulets portraying the hand of Ishtar were used in Mesopotamia and Babylon to prevent evil or disease from entering a building.}}</ref> மேற்குக் கரையில் உள்ள அல்-கும் கிராமத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு தொல்லியல் தளமான இந்த குறியீட்டு வரலாற்றோடு அடிக்கடி தொடர்புபடுத்தப்படும் கிர்பெத் எல்-கோம் மற்றொரு ஆரம்பகால சான்றாகும். இது விவிலிய யூதா இராச்சியத்தின் பிரதேசத்தில், லக்கிஷ் மற்றும் ஹெப்ரோனுக்கு இடையில், பிந்தையதற்கு மேற்கே 14 கிமீ (8.7 மைல்) தொலைவில் அமைந்துள்ளது. இவ்விடத்தில் இருந்து கிடைத்த, இரண்டாம் கோவில் காலத்தைச் சேர்ந்த எபிரேய கல்வெட்டுகளைக் கொண்ட ஒரு புதைகுழிக் குகை எச்சங்களில் ஓர் கல்வெட்டுடன் தொடர்புடைய செதுக்கப்பட்ட கை ஒன்று காணப்பட்டது. இந்த உருவத்தின் சரியான பொருள் இன்னும் விவாதத்திற்குரியதாகவே உள்ளது. ஆனால் இது பொதுவாக ஈமச்சடங்கு சூழலில் ஒரு பாதுகாப்புச் சின்னமாகவே விளக்கப்படுகிறது.<ref>{{cite book |author=Rachel Nabulsi |title=Death and Burial in Iron Age Israel, Aram, and Phoenicia |publisher=Gorgias Press |year=2017 |pages=87-89 |language=en |quote=The inscription does not stand alone. Accompanying the inscription is an upside down hand symbol. Dever writes that this would at first appear to be a later "Hand of Fatima," an Islamic amulet.}}</ref><ref name="Lemaire1977">{{cite journal|last=Lemaire|first=André|date=October 1977|title=Les inscriptions de Khirbet el-Qôm et l'ashérah de YHWH|url=https://www.jstor.org/stable/44089785|journal=Revue biblique|language=fr|volume=84|issue=4|pages=595-608|access-date=25 January 2026|quote=la signification de cette main renversée reste assez énigmatique ; c'est probablement une sorte de représentation magique liée à la religion populaire ; on peut la rapprocher de la « main de Fatima » arabe connue dès la plus haute antiquité, en Égypte et en Mésopotamie}}</ref>
[[படிமம்:Old-hamsa-amulet.jpg|alt=Old Hamsa amulet|thumb|386x386px|ஹம்சா தாயத்து]]
நபேடியன் நாணய வகைகளில் காணப்படும் முகக் கையின் சின்னம் ஹம்சத்துடன் தொடர்புடையது.<ref>{{Cite book |last=Barkay |first=Rachel |url=https://www.jstor.org/stable/26910342 |title=Coinage of the Nabataeans |date=2019 |pages=III–150}}</ref>

== மத விளக்கங்கள் ==

=== கிறிஸ்துவ மதத்தில் ===
[[படிமம்:Ju_IMG_1337.JPG|வலது|thumb|இயேசுவையும் அவரது சீடர்களையும் சித்தரிக்கும் பீங்கான் ஹம்சக் குறியீடு]]
[[லெவண்ட்]] பகுதியில் உள்ள கிறிஸ்தவர்களிடையே நல்ல அதிர்ஷ்டத்தை தாங்கும் குறியீடாக ஹம்சம் அங்கீகாரம் பெற்றுள்ளது. இவர்கள் இதை [[மரியாள் (இயேசுவின் தாய்)|மரியாளின்]] கை என்று அழைக்கிறார்கள்.{{Sfn|Perry|1970|p=[https://books.google.com/books?id=s3Y4AAAAIAAJ&q=to+the+little-+known+fact+that+the+amulet+designated+as+the+%22hand+of+Fatima%22+is+called+by+Levantine+Christians+the+%22hand+of+Mary%22 186]}} [[எசுப்பானியா|எசுப்பானியாவில்]] இஸ்லாமிய இருப்பு முடிவுக்கு வந்து முப்பத்து நான்கு ஆண்டுகளுக்குப் பிறகு, அதன் பயன்பாடு குறிப்பிடத்தக்கதாக இருந்ததால், 1526-ல் பேரரசர் ஐந்தாம் சார்லஸ் கூட்டிய ஆயர் குழு, பாத்திமாவின் கை மற்றும் அனைத்து திறந்த வலது கை தாயத்துக்களுக்கும் தடை விதிக்க ஆணை பிறப்பித்தது.

=== இஸ்லாத்தில் ===
தோற்றத்தில் இஸ்லாமுக்கு முந்தையதாகவும், பல்வேறு கலாச்சாரங்களில் பயன்படுத்தப்பட்டாலும், ஹம்சம் இஸ்லாமிய மக்களின் பக்தி நெறியில் ஒருங்கிணைக்கப்பட்டதுடன், தீங்கிலிருந்தும் சாத்தானின் பார்வையிலிருந்தும் பாதுகாக்கும் ஓர் சின்னமாக பாத்திமா அல்-சஹ்ராவுடன் பரவலாகத் தொடர்புபடுத்தப்படுகிறது.<ref name="Kemnitz2022">{{Cite book |last=von Kemnitz |first=Eva-Maria |title=The Hand of Fatima: The Khamsa in the Arab-Islamic World |publisher=Brill |year=2022 |location=Leiden}}</ref> "பாத்திமாவின் கை" என்ற பெயர் ஒப்பீட்டளவில் பிற்காலத்தைச் சேர்ந்ததாகத் தெரிகிறது; 'யாத் பாத்திமா' என்ற அரபுச் சொற்றொடர் நவீன காலத்திற்கு முந்தைய பயன்பாட்டில் அரிதாகவே காணப்படுகிறது. மேலும் இப்பெயர் நவீன மற்றும் காலனித்துவ கால உரையாடல்களில் பிரபலப்படுத்தப்பட்டதாகத் தோன்றுகிறது..<ref name="Kemnitz2022" />

=== யூத மதத்தில் ===
[[படிமம்:כתובת_אריהו_מפורשת.jpg|thumb|கிர்பெட் எல்-கோமில் (பண்டைய யூத இராச்சியம் கிமு 8 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்தது) ஒரு ஹம்ச வடிவத்தில் செதுக்கப்பட்ட கை உருவகம்.<ref name="Lemaire1977"/>
[[படிமம்:Hamsa_graffiti_Tel_Aviv_Florentin_area.jpg|thumb|311x311px|டெல் அவிவ் தெருக்களில் வரையப்பட்ட மரியம் அல்லது பாத்திமா கை என்றும் அழைக்கப்படும் ஹம்ச அடையாளம்.]]]]
[[படிமம்:Conseil_des_Communautés_Israélites_du_Maroc.svg|thumb|410x410px|மொராக்கோவின் யூத சமூகங்களின் சபையின் ஹம்ச அடையாளம்]]
யூத மதத்தைப் பொறுத்தவரை, ஹம்சத்தின் முதல் தோற்றங்களில் ஒன்று கி.மு. 800-ஆம் ஆண்டைச் சேர்ந்த இஸ்ரவேலர்களின் கல்லறைகளில் காணப்பட்டது.<ref name="Lemaire1977"/> [[கண்ணூறு]] பற்றிய தங்கள் நம்பிக்கைகளின் காரணமாக, [[செபராது யூதர்கள்|செபராது யூதர்களே]] இந்தத் தாயத்தை முதன்முதலில் பயன்படுத்தியதாக ஊகிக்கப்படுகிறது.<ref>{{Cite book |last=Frankel |first=Ellen |title=The Encyclopedia of Jewish Symbols |last2=Teutsch |first2=Betsy Platkin |publisher=Rowman & Littlefield |year=1992 |page=70}}</ref> [[கபலா]] கையெழுத்துப் பிரதிகள் மற்றும் தாயத்துக்களிலும் கைச் சின்னம் காணப்படுகிறது; இது, கடவுளைக் குறிக்கும் பெயர்களில் ஒன்றான 'ஷடாய்' என்பதன் முதல் எழுத்தான 'ஷின்' என்ற [[எபிரேயம்|எபிரேய]] எழுத்தாகவும் விளங்குகிறது.<ref>{{Cite web|url=http://jewishmag.com/144mag/superstition_magic/superstition_magic.htm|title=Angels and Demons|last=Rubin|first=Norman A.|publisher=Jewishmag.com|access-date=25 April 2025}}</ref> செபராது சமூகத்தினரிடையேயும் இஸ்லாமிய நாடுகளைச் சேர்ந்த யூதர்களிடையேயும் ஹம்சம் பரவலாகப் பயன்பாட்டில் இருந்தது. ஆனால் 20 ஆம் நூற்றாண்டின் நடுப்பகுதியில் அஷ்கெனாசி சமூகங்களில் அது பெரும்பாலும் வழக்கொழிந்து போனது.{{Sfn|Sabar|2010a|p=142}} பாதுகாக்கும் கரம் என்ற கருத்து, விவிலிய காலத்திலிருந்தே யூத மதத்தில் இருந்து வருகிறது. அங்கு, [[இணைச் சட்டம் (நூல்)|இணைச் சட்டம்]] 5:15-ல் இது குறிப்பிடப்பட்டுள்ளதுடன், [[பத்துக் கட்டளைகள்|பத்துக் கட்டளைகளில்]] எகிப்திலிருந்து எபிரேயர்களை வழிநடத்திச் சென்ற கடவுளின் "வலுவான கரம்" என்றும் கூறப்பட்டுள்ளது.{{Sfn|Sabar|2010a}} பிற்காலத்தில் யூதக் கலையில், ஹம்சா என்பது வானத்திலிருந்து கீழ்நோக்கி நீட்டும் கடவுளின் கரமாகப் பார்க்கப்பட்டது. இடைக்கால ஸ்பெயின் யூதர்களால் ஹம்ச முத்திரை பயன்படுத்தப்பட்டதற்கான சான்றுகளும் வெளிவந்துள்ளன; இது பெரும்பாலும் "ஒத்திசைவு மந்திரத்துடன்" தொடர்புபடுத்தப்படுகிறது.{{Sfn|Sabar|2010a}}

== குறிப்புகள் ==
{{notelist}}
== மேற்கோள்கள் ==
{{Reflist}}

=== நூலியல் ===
{{refbegin}}
* {{cite web |last=Barker |first=Anne |title=Jewish Magic and Superstition in Israel |publisher=ABC News |date=2010-05-22 |url=http://www.abc.net.au/correspondents/content/2010/s2906608.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100530052028/http://www.abc.net.au/correspondents/content/2010/s2906608.htm |archive-date=May 30, 2010}}
* {{cite book |last=Badawi |first=Cherine |title=Footprint Egypt |edition=4th, illustrated |publisher=Footprint Travel Guides |year=2004 |isbn=978-1-903471-77-7}}
* {{cite book |last=Bernasek |first=Lisa |last2=Burger |first2=Hillel S. |title=Artistry of the Everyday: Beauty and Craftsmanship in Berber Art |publisher=Peabody Museum Press, Harvard University |year=2008 |isbn=978-0-87365-405-0}}
* {{cite book |last=Drazin |first=Israel |title=Maimonides and the Biblical Prophets |publisher=Gefen Publishing House Ltd |year=2009 |isbn=978-965-229-430-2}}
* {{cite book |last=Early |first=Evelyn A. |title=Baladi Women of Cairo: Playing with an Egg and a Stone |edition=Illustrated |publisher=Lynne Rienner Publishers |year=1993 |isbn=978-1-55587-268-7 |url=https://archive.org/details/baladiwomenofcai00earl}}
* {{cite book |last=Gomez |first=Aurelia |title=Crafts of Many Cultures: 30 Authentic Craft Projects from Around the World |publisher=Scholastic Inc. |year=1996 |isbn=978-0-590-49182-2}}
* {{cite book |last=Houtsma |first=M. Th. |title=E.J. Brill's First Encyclopedia of Islam, 1913–1936 |editor=M. Th. Houtsma |edition=Reprint |publisher=Brill |year=1993 |isbn=978-90-04-09790-2}}
* {{cite book |last=Lent |first=J. M. |last2=Bearman |first2=Peri J. |last3=Qureshi |first3=Hakeem-Uddeen |title=The Encyclopaedia of Islam, New Edition |edition=2nd |publisher=Brill |year=1997 |isbn=978-90-04-10795-3}}
* {{cite book |last=Lynch |first=Patricia Ann |last2=Roberts |first2=Jeremy |title=African Mythology A to Z |edition=2nd, revised |publisher=Infobase Publishing |year=2010 |isbn=978-1-60413-415-5}}
* {{cite book |last=McGuinness |first=Justin |title=Footprint Tunisia Handbook |edition=3rd, illustrated |publisher=Footprint Travel Guides |year=2002 |isbn=978-1-903471-28-9}}
* {{cite book |last=Nocke |first=Alexandra |title=The Place of the Mediterranean in Modern Israeli Identity |edition=Illustrated |publisher=Brill |year=2009 |isbn=978-90-04-17324-8}}
* {{cite journal |last=Perry |first=Whitall N. |title=On ''A Dictionary of Comparative Religion'', Edited by S. G. F. Brandon |url=https://archive.org/details/sim_studies-in-comparative-religion_summer-1970_4_3/page/186 |journal=Studies in Comparative Religion |volume=4 |issue=3 |year=1970 |page=186 |publisher=E. Mellen Press |location=Lewiston, NY |oclc=17495469 |quote=to the little-known fact that the amulet designated as the "hand of Fatima" is called by Levantine Christians the "hand of Mary".}}
* {{cite book |last=Rajab |first=Jehan |author-link=Jehan Rajab |title=Palestinian Costume |publisher=Indiana University |year=1989 |isbn=978-0-7141-2517-6 |url=https://books.google.com/books?id=guffAAAAMAAJ}}
* {{cite book |last=Sabar |first=Shalom |chapter=From Sacred Symbol to Key Ring: The Hamsa in Jewish and Israeli Societies |editor=Simon J. Bronner |editor-link=Simon J. Bronner |title=Jews at Home: The Domestication of Identity |publisher=Littman Library of Jewish Civilization |year=2010a |pages=140–162 |isbn=978-1-904113-46-1}}
* {{cite encyclopedia |last=Sabar |first=Shalom |title=Khamsa |encyclopedia=Encyclopedia of Jews in the Islamic World Online |publisher=Brill |year=2010b |url=https://referenceworks.brill.com/display/entries/EJIO/SIM-000094.xml?language=en |language=en |doi=10.1163/1878-9781_ejiw_SIM_000094|url-access=subscription }}
* {{cite book |last=Schimmel |first=Annemarie |title=Deciphering the Signs of God: A Phenomenological Approach to Islam |publisher=SUNY Press |year=1994 |isbn=978-0-7914-1982-3}}
* {{cite book |last=Shadur |first=Joseph |last2=Shadur |first2=Yehudit |title=Traditional Jewish Papercuts: An Inner World of Art and Symbol |edition=Illustrated |publisher=University Press of New England |year=2002 |isbn=978-1-58465-165-9 |url=https://archive.org/details/traditionaljewis0000shad}}
* {{cite book |last=Shinar |first=Pessah |title=Modern Islam in the Maghrib |publisher=JSAI |year=2004 |isbn=978-965-7258-02-6}}
* {{cite book |last=Silver |first=Alan |title=Jews, Myth and History: A Critical Exploration of Contemporary Jewish Belief and Its Origins |publisher=Troubador Publishing Ltd |year=2008 |isbn=978-1-84876-064-6}}
* {{cite book |last=Sonbol |first=Amira El Azhary |title=Beyond the Exotic: Women's Histories in Islamic Societies |publisher=Syracuse University Press |year=2005 |isbn=978-0-8156-3055-5}}
* {{cite book |last=Steinmetz |first=Sol |title=Dictionary of Jewish Usage: A Guide to the Use of Jewish Terms |publisher=Rowman & Littlefield |year=2005 |isbn=978-0-7425-4387-4}}
* {{cite book |last=Trumbull |first=Henry Clay |title=The Threshold Covenant: Or, The Beginning of Religious Rites |edition=2nd |publisher=C. Scribner's |year=1896 |url=https://archive.org/details/thresholdcovenan00trum}}
* {{cite book |last=Tymieniecka |first=Anna-Teresa |title=Roman Ingarden's Aesthetics in a New Key and the Independent Approaches of Others: The Performing Arts, the Fine Arts, and Literature, Volume 3 |publisher=Springer |year=1991 |isbn=978-0-7923-1014-3}}
* {{cite book |last=Zenner |first=Walter P. |title=Persistence and Flexibility: Anthropological Perspectives on the American Jewish Experience |edition=Illustrated |publisher=SUNY Press |year=1988 |isbn=978-0-88706-748-8}}
{{refend}}
== வெளி இணைப்புகள் ==
* {{Commons category-inline|Khamsa}}
* [https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/6324210/jewish/Is-Hamsa-Jewish.htm Is Hamsa Jewish?] Chabad.org
{{Authority control}}
[[பகுப்பு:அன்னை மரியா]]
[[பகுப்பு:யூதக் குறியீடுகள்]]
[[பகுப்பு:கிறித்தவக் குறியீடுகள்]]

ஹம்சா - திருத்த வரலாறு

imported>InternetArchiveBot: Bluelink 1 book for விக்கிப்பீடியா:மெய்யறிதன்மை (20260523sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot